Việt Nam xếp thứ 5 toàn cầu về thị phần ô tô điện, trở thành hiện tượng mới của thế giới

Trong báo cáo triển vọng ô tô điện toàn cẩu năm 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Việt Nam được nhắc đến như trường hợp đặc biệt với mức tăng trưởng nóng và nhất là không chịu nhiều ảnh hưởng từ làn sóng xe điện Trung Quốc.

Cụ thể: Lượng xe điện tiêu thụ trên thị trường thế giới năm 2025 vượt 20 triệu xe, tăng 20% so với năm 2024, chiếm 25% tổng lượng ô tô mới bán đến tay người dùng. Trong đó, châu Âu tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm thị trường trọng điểm với doanh số bán ô tô điện tăng 30%, chiếm 28% thị phần. Kết quả này có được sau khi Liên minh châu Âu (EU) siết chặt các tiêu chuẩn khí thải ô tô. Tại Mỹ, sức mua ô tô điện vẫn ổn định ở mức dưới 10% trong tổng doanh số bán ô tô mới ở thị trường này.

Trong khi đó, tăng trưởng doanh số bán xe điện tại thị trường Trung Quốc đang chững lại sau thời gian dài tăng trưởng mạnh. Một phần nguyên nhân là do các chính sách ưu đãi bị tạm dừng. Dù vậy, ô tô điện vẫn chiếm gần 55% tổng lượng xe mới bán ra tại quốc gia này trong năm 2025.

Một số thị trường mới nổi cũng ghi nhận lượng ô tô điện bán ra thị trường tăng mạnh. Tại Đông Nam Á, doanh số bán ô tô điện tăng gấp đôi năm 2024, đạt gần 20% thị phần vào năm 2025 với vị trí dẫn đầu thuộc về Việt Nam, tiếp đến là Indonesia và Thái Lan. Trong đó, thị phần ô tô điện tại Việt Nam đạt gần 41%, xếp thứ 5 toàn cầu, chỉ sau Na Uy, Nepal, Ai-len và Trung Quốc. 

Theo dự báo của IEA, giá bán ngày càng rẻ, các tiêu chuẩn khắt khe về khí thải và ưu thế tiết kiệm chi phí đang là những "đòn bẩy" thúc đẩy thị phần ô tô điện toàn cầu tăng trưởng lên khoảng 50% vào năm 2035. IEA cũng dự báo số lượng ô tô điện bán ra thị trường toàn cầu năm 2025 sẽ gấp hơn 6 lần năm 2025, đạt 510 triệu chiếc. Trong khi đó, thị phần ô tô chạy xăng, dầu tiếp tục giảm và sẽ không bao giờ trở lại mức đỉnh được xác lập vào năm 2017.

Tại Trung Quốc, 70% ô tô điện bán đến tay người dùng năm 2025 đã rẻ hơn mức trung bình. Trong đó, phân khúc xe cỡ nhỏ, ô tô điện gần như độc chiếm về thị phần. Thị phần ô tô điện tại Trung Quốc được dự báo vượt quá 90% tổng doanh số bán ô tô mới ở quốc gia này vào năm 2035.

Lượng xe điện tiêu thụ tại Đông Nam Á được dự báo tăng gấp 3 lần vào năm 2035. Động thái nhập khẩu ô tô điện giá rẻ từ Trung Quốc đã góp phần thúc đẩy doanh số bán xe điện tại nhiều thị trường mới nổi trong những năm gần đây. Hiện tại, một số quốc gia đang tìm cách thắt chặt các quy định nhập khẩu nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô nội địa.

Hiện tại, Việt Nam là quốc gia duy nhất ở Đông Nam Á có hãng ô tô điện nội địa quy mô lớn, phân phối xe điện ra thị trường với giá tương đương xe xăng, dầu. Vì thế, IEA dự báo Việt Nam có thể đạt thị phần ô tô điện trên 80% vào năm 2035, cao nhất khu vực Đông Nam Á.

Không chỉ có vậy, Việt Nam còn được xem là trường hợp đặc biệt của thị trường ô tô toàn cầu. Bởi hiện tại, xe điện nhập khẩu từ Trung Quốc chiếm 55% lượng xe điện tiêu thụ trong năm 2025, tăng mạnh so với khoảng 10% vào năm 2021, ngoại trừ châu Âu và Mỹ. Thậm chí, nhiều quốc gia ở Mỹ Latinh, Trung Đông và châu Phi nhập khẩu hơn 80% ô tô điện từ Trung Quốc. Trong bối cảnh đó, Việt Nam cùng với Ấn Độ đang trở thành những trường hợp ngoại lệ khi hãng xe nội địa của mỗi nước đang đáp ứng phần lớn nhu cầu ô tô điện của người dân trong nước. Trong năm 2026, hãng xe Việt VinFast đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu bán ra 300.000 ô tô điện, tăng hơn 70% so với 2025.  Hiện tại, xe điện VinFast chiếm 35,5% thị phần trên thị trường ô tô Việt Nam.