Ô tô điện Trung Quốc đối diện nguy cơ lỗi pin vì ra mắt quá nhanh

Theo CarNewsChina, trong Hội nghị Pin Năng lượng Thế giới 2026 diễn ra tại thành phố Nghi Tân (tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc), Chủ tịch CATL Robin Zeng cho biết: Hơn 600 mẫu ô tô mới ra mắt tại Trung Quốc trong nửa đầu năm 2026. Con số này tương đương với hơn 3 mẫu xe được trình làng mỗi ngày. Việc rút ngắn chu kỳ thử nghiệm để bắt kịp tốc độ này bị cho là là nguyên do khiến nhiều dòng pin gặp sự cố.

Cảnh báo trên được ông Robin Zeng đưa ra trong bối cảnh thị trường ô tô điện Trung Quốc đang chịu áp lực giảm giá ngày càng tăng. Theo đó, giá giao dịch của một số mẫu xe điện phổ thông tại thị trường Trung Quốc đã giảm đáng kể trong nửa đầu năm 2026. Cùng với đó, giá cell pin LFP cũng giảm xuống dưới 0,35 Nhân dân tệ/Wh (1.280 đồng/Wh). Điều đó cho thấy áp lực chi phí đang đè nặng lên hãng sản xuất ô tô và nhà cung cấp pin xe điện.

Tuy chưa đủ cơ sở để khẳng định đây là nguyên nhân trực tiếp gây ra lỗi pin, nhưng diễn biến trên thị trường Trung Quốc khiến nghi vấn này ngày càng nhận được sự quan tâm của xã hội. Bởi trong thời gian qua, thị trường Trung Quốc đã ghi nhận không ít vụ tranh chấp liên quan đến chất lượng pin giữa hãng xe và nhà cung cấp.

Cụ thể: Trong tháng 12/2025, Viridi E-Mobility Technology - công ty con của Hãng xe Geely - đã kiện nhà sản xuất pin Sunwoda liên quan đến lỗi chất lượng trên các cell pin cung cấp trong giai đoạn 6/2021-12/2023 với số tiền yêu cầu bồi thường lên đến 2,31 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 8.420 tỷ đồng). Dù sau đó, hai bên đã đạt được thỏa thuận hòa giải với điều khoản Sunwoda trả 608 triệu Nhân dân tệ (2.320 tỷ đồng) sau khi trừ các khoản đã chi trả trước đó.

Vụ gần đây nhất liên quan đến đến cell pin của CALB trang bị trên khoảng 213 nghìn xe GAC Aion xảy ra vào tháng 7/2026. Theo đó, tình trạng pin bị phồng, mất công suất cùng nhiều hỏng hóc khác đã liên tục bị người dùng phản ánh. Vụ bê bối gây xôn xao dư luận được biết đến với tên gọi "pin quả chuối" khi một số cell pin biến dạng cong queo. Hệ quả là CALB phải thông báo thực hiện các biện pháp cải tổ chất lượng và siết chặt kiểm tra.

Trước sự cố pin xảy ra liên tiếp, ông Robin Zeng cho rằng: Tiêu chuẩn kiểm soát tỷ lệ lỗi tính theo phần triệu (PPM) truyền thống đã không còn phù hợp với quy mô sản xuất pin ô tô điện với khối lượng lớn hiện nay. Bởi một bộ pin gồm nhiều cell pin kết nối nối tiếp và song song. Theo "hiệu ứng thùng gỗ", phạm vi hoạt động, khả năng sạc và độ ổn định nhiệt của bộ pin nối tiếp sẽ bị giới hạn bởi chính cell pin có dung lượng thấp nhất hoặc trở kháng cao nhất.

Cảnh báo từ Chủ tịch CATL đưa ra trong bối cảnh các nhà sản xuất Trung Quốc đang chiếm hơn 70% sản lượng pin năng lượng lắp đặt trên toàn cầu. Theo SNE Research, tổng dung lượng pin lắp đặt toàn cầu đạt 608 GWh trong nửa đầu năm 2026. Trong đó, các nhà cung cấp đến từ Trung Quốc chiếm 7 vị trí trong TOP 10.

Ở quy mô sản xuất khổng lồ này, dù tỷ lệ lỗi 1 PPM, nhưng trong 1 tỷ cell pin sản xuất ra sẽ có 1.000 cell bị lỗi đi vào dây chuyền lắp ráp. Điều đó có nghĩa một số lượng lớn cell pin hỏng đi vào quy trình lắp ráp và hiện diện trên các dòng xe lưu thông. Dù cell pin lỗi trong dây chuyền sản xuất không nhất thiết dẫn đến sự cố thực tế trên đường do các công đoạn kiểm tra bổ sung, hệ thống quản lý pin và cơ chế bảo vệ cấp bộ pin có thể ngăn chặn hoặc giảm thiểu rủi ro, nhưng nó vẫn khiến người dùng phải đối mặt với nguy cơ xảy ra sự cố.

Bên cạnh đó, độ tin cậy ở cấp độ cell pin và an toàn ở cấp độ toàn xe cũng cần được phân biệt rõ. Bởi các bài kiểm tra khắc nghiệt trên cell đơn lẻ như đâm xuyên bằng đinh chỉ có thể đánh giá khả năng xử lý đoản mạch nội bộ trong điều kiện phòng thí nghiệm. Những thử nghiệm này không phản ánh đầy đủ đặc tính vận hành của bộ pin khi chịu va chạm thực tế thường dẫn đến các biến dạng động, nứt vỡ vỏ bảo vệ hoặc làm hư hại hệ thống làm mát.

Có thể nói, những phát biểu của ông Robin Zeng xoáy sâu vào câu hỏi cốt lõi: Liệu chu kỳ phát triển ô tô điện ngày càng bị rút ngắn có còn đủ thời gian để phát hiện pin lỗi trước khi đưa vào sản xuất hàng loạt hay không? Các sự cố pháp lý và chất lượng từng xảy ra với Sunwoda hay CALB đang cho thấy bài toán chất lượng pin vẫn hiện hữu tại thị trường ô tô điện Trung Quốc.